Giải thưởng Sách Quốc gia là một trong những sự kiện văn hóa, trí tuệ quan trọng nhất trong đời sống xuất bản của Việt Nam hiện nay.

Được tổ chức thường niên từ năm 2018 theo chỉ đạo của Văn phòng Chính phủ và Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch, giải nhằm tôn vinh những tác phẩm xuất sắc về tư tưởng, học thuật, khoa học, văn hóa, nghệ thuật và định hướng phát triển văn hóa đọc trong xã hội.

Mục tiêu và vai trò của Giải thưởng Sách Quốc gia

Giải thưởng Sách Quốc gia mang sứ mệnh lớn lao trong việc nâng cao chất lượng hoạt động xuất bản và thúc đẩy văn hóa đọc trong cộng đồng.

Giải khẳng định vai trò không thể thiếu của sách – không chỉ là phương tiện truyền tải kiến thức mà còn là công cụ kết nối tư tưởng, giáo dục và văn hóa trong xã hội hiện đại.

Qua từng mùa giải, Giải thưởng Sách Quốc gia tiếp tục được hoàn thiện cả về thể chế và tiêu chí xét chọn để đánh giá kỹ càng các tác phẩm dự giải.

Năm nay, Giải thưởng Sách Quốc gia lần thứ VIII được đánh giá là một bước chuyển mình với nhiều điều chỉnh đáng chú ý nhằm nâng cao chất lượng xét chọn, mở rộng cơ cấu giải và phản ánh sâu sắc hơn nhu cầu thực tiễn của xã hội.

Những đổi mới trong mùa Giải thưởng Sách Quốc gia lần thứ VIII

Một điểm nhấn lớn của mùa giải lần thứ VIII là quy trình chấm giải được triển khai bài bản, nghiêm ngặt và khoa học. Hội đồng chấm giải năm nay quy tụ hơn 70 giáo sư, nhà khoa học, chuyên gia đầu ngành và các nhà quản lý giàu kinh nghiệm, đảm bảo tính khách quan, chuyên môn và phản ánh đầy đủ các tiêu chí chuẩn mực.

Bên cạnh đó, Giải thưởng Sách Quốc gia lần này đã ứng dụng phân tích dữ liệu truyền thông trong xét chọn tác phẩm, từ đó có thêm cơ sở phản ánh mức độ quan tâm của xã hội đối với các cuốn sách được đề cử, đây là một yếu tố đổi mới nhằm cân bằng giữa đánh giá học thuật và tiếng nói công chúng.

Cơ cấu giải thưởng cũng được tinh gọn lại từ 5 mảng nội dung xuống còn 4 mảng, trong đó mảng sách khoa học được mở rộng để bao gồm cả giáo dục và đổi mới sáng tạo, phản ánh nhịp phát triển tri thức trong bối cảnh số hóa và kinh tế tri thức.

Số lượng và chất lượng tác phẩm dự giải

Năm nay, 46/52 nhà xuất bản trên cả nước đã tham gia gửi sách dự giải, với tổng cộng 397 tên sách và bộ sách (512 cuốn) – cao hơn nhiều so với mùa giải trước, thể hiện sức hút ngày càng lớn của Giải thưởng Sách Quốc gia đối với cộng đồng xuất bản và độc giả.

Sau các vòng chấm sơ khảo và chung khảo, ban tổ chức đã đề xuất trao giải cho 50 tác phẩm, bộ sách ở nhiều hạng mục khác nhau, bao gồm: 2 Giải A, 17 Giải B, 23 Giải C, 5 Giải Khuyến khích và 5 Giải “Sách được bạn đọc yêu thích” trong đó có 2 cuốn sách đoạt đồng thời hai giải.

Đáng chú ý là hạng mục “Sách được bạn đọc yêu thích” vẫn được duy trì với sự kết hợp bình chọn của công chúng và đánh giá chuyên môn, góp phần phản ánh tính đa dạng trong tiêu chí xét giải và tôn vinh tiếng nói của độc giả trong đời sống sách.

Lễ trao Giải thưởng Sách Quốc gia lần thứ VIII sẽ được tổ chức vào tối ngày 8/3/2026 tại Hà Nội, được truyền hình trực tiếp trên sóng VTV1 và các phương tiện truyền thông trong nước, thu hút sự quan tâm của bạn đọc, tác giả, dịch giả, các đơn vị xuất bản và giới chuyên môn.

Sự kiện này không chỉ là dịp để ghi nhận những đóng góp xuất sắc trong lĩnh vực xuất bản, mà còn là cơ hội để quảng bá rộng rãi các tác phẩm có giá trị thực tiễn, khơi dậy thói quen đọc sách sâu rộng trong cộng đồng.